Gakenke: Hibutswe Abatutsi bishwe bakajugunywa mu migezi ya Nyabarongo na Mukungwa muri Jenoside yakorewe Abatutsi

Kuri uyu wa mbere, tariki ya 13 Mata 2026, mu Murenge wa Mugunga, Akarere ka Gakenke, habereye igikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda. Iki gikorwa cyibanze by’umwihariko ku kuzirikana Abatutsi bishwe bakajugunywa mu migezi ya Nyabarongo na Mukungwa.

Iki gikorwa cyitabiriwe n’abayobozi mu nzego zitandukanye, barangajwe imbere na Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru, Mugabowagahunde Maurice, bifatanyije n’abaturage b’Akarere ka Gakenke mu guha icyubahiro abazize Jenoside.

Mu butumwa bwe, Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru yagaragaje ko ibikorwa byo kwica no kujugunya Abatutsi mu migezi byari umugambi wateguwe neza muri Jenoside, ushyirwa mu bikorwa n’abayobozi batandukanye, barimo n’abari ku rwego rwo hejuru. Yashimangiye ko ibyo bikorwa byari bigamije kurimbura Abatutsi burundu.

Yashimiye abarokotse Jenoside ku bw’ubutwari bagaragaje bwo kongera kwiyubaka no kubaka Igihugu, anashimira Ingabo za FPR-Inkotanyi zabohoye Igihugu zigatabara Abatutsi bari mu kaga. Yongeye gushimangira ko u Rwanda rwiyemeje ko Jenoside itazongera kubaho ukundi.

Yakomeje asaba abaturage kwirinda no kwamagana burundu ingengabitekerezo ya Jenoside n’amacakubiri ayo ari yo yose, ahubwo bagaharanira ubumwe n’ubwiyunge bw’Abanyarwanda.

By’umwihariko, yasabye urubyiruko gufata iya mbere mu kubungabunga amateka no kuyigiraho, rukagira uruhare rugaragara mu gukumira icyatuma ibyabaye byongera kubaho, no kubaka u Rwanda ruzira ivangura n’amacakubiri.

Mu buhamya bwatanzwe na Murasandonyi Jean Marie Vianney, warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, yagarutse ku mateka y’ivangura n’itotezwa yakorewe akiri umwana. Yavuze ko yangiwe gukora ikizamini cya Leta gisoza amashuri abanza azira ko ari Umututsi.

Yanagarutse ku bihe bikomeye yanyuzemo mu gihe cya Jenoside, asobanura urugendo rutoroshye rwo kurokoka kugeza ubwo Inkotanyi zamugezeho zikamukiza, bikamuha amahirwe yo kongera kubaho.

Kugeza ubu, amazina y’abamaze kumenyekana bajugunywe mu mugezi wa Mukungwa, bo mu mirenge y’Akarere ka Gakenke ituriye uwo mugezi, agera ku bantu 32.